De economie in vogelvlucht
In 2014 vierde Panama de 100e verjaardag van zijn economisch kroonjuweel: het door de Amerikanen aangelegde Panamakanaal, een scheepsdoorgang tussen de Atlantische en de Stille Oceaan. Het ruim 81 kilometer lange kanaal, dat sinds in 1999 in Panamese handen is, vormt nog altijd het economisch hart van het land. De dienstensector in Panama, waaronder de exploitatie van het kanaal, logistiek, bankwezen, verzekeringen, transport en toerisme, neemt driekwart van het bbp voor zijn rekening. Het 5,25 miljard dollar kostende project voor de verbreding en verdieping van het kanaal, dat in 2007 van start ging en in 2016 moet zijn afgerond, bevordert de economische groei, in weerwil van diverse problemen waarmee de regio kampt. Al een aantal jaren is Panama een van de snelst groeiende landen van Latijns-Amerika. Volgens de Wereldbank groeide het bbp in de periode tussen 2006 en 2012 jaarlijks gemiddeld met 8%. In 2013 bedroeg de groei 8,5%. In 2014 zal de groei naar verwachting afzwakken tot circa 6%.
Een kijkje in de zakelijke reisbranche
De meeste internationale reizigers komen in Panama City aan op Albrook Airport, dat zich het dichtst bij het zakendistrict bevindt, of op Tocumen International Airport, gelegen op 35 kilometer afstand van het stadscentrum. Alle internationale reizigers naar Panama moeten in het bezit zijn van een meervoudig inreisvisum (vóór vertrek aan te vragen bij het Panamese consulaat of de Panamese ambassade in eigen land) of een toeristenkaart (verkrijgbaar op het vliegveld bij aankomst in Panama). Vertrekkende passagiers op internationale vluchten moeten een vertrektoeslag betalen van USD 40. Deze kosten zijn gewoonlijk inbegrepen in de ticketprijs. De Panamese valuta, de balboa, volgt de Amerikaanse dollar, die overigens algemeen wordt geaccepteerd als betaalmiddel. Het is wel raadzaam om kleine dollarbiljetten mee te nemen. Van biljetten van meer dan 20 dollar heeft men vaak niet terug.
Kansen
- Na de verbreding en verdieping van het Panamakanaal kunnen er schepen passeren met een capaciteit van maar liefst 15.000 containers, in plaats van het huidige maximum van 5000 containers.
- De opbrengsten die voortvloeien uit de vergroting van de capaciteit van het kanaal moeten andere infrastructuurprojecten, zoals de verbetering van de haveninfrastructuur en de verhoging van de elektriciteitsproductie, helpen financieren.
- Er wordt een positief effect verwacht van het feit dat Panama in april optreedt als gastheer van de top van de ‘Organization of American States’. Deze top zou dit jaar wel eens extra in de belangstelling kunnen staan omdat dit de eerste keer is dat Cuba formeel is uitgenodigd.
- De in juni aangetreden president van Panama, Juan Carlos Varela, heeft zich ten doel gesteld corruptie en armoede te bestrijden. Zijn regering heeft inmiddels maatregelen genomen om de sanitaire omstandigheden, de toegang tot schoon water, de huisvesting voor lagere inkomensgroepen, de gezondheidszorg en het onderwijs te verbeteren.
Uitdagingen
- De concurrentie in de kanaalscheepvaart wordt steeds heviger. De laatste jaren ondervindt het Panamakanaal steeds meer concurrentie van het Suezkanaal. Dat is namelijk geschikt voor grotere schepen en bevindt zich dichter bij die regio’s in Zuidoost-Azië waar de productie in opkomst is. Daar komt nog bij dat buurland Nicaragua afgelopen december de aanleg van een 50 miljard dollar kostend kanaal heeft aangekondigd. Dit project wordt gefinancierd met Chinees geld en vormt een serieuze bedreiging voor de concurrentiepositie van het Panamakanaal.
- De uitbreidingswerkzaamheden aan het Panamakanaal worden geplaagd door technische problemen, vertragingen, stakingen en budgetoverschrijdingen. Volgens de oorspronkelijke planning zou het project in 2015 worden voltooid, maar het zal op zijn vroegst pas in het eerste kwartaal van 2016 worden opgeleverd.
- Ongeveer een kwart van de Panamese bevolking leeft in armoede. De inheemse plattelandsbevolking heeft vaak geen toegang tot basisvoorzieningen als onderwijs, elektriciteit en sanitaire voorzieningen. De situatie is de laatste jaren wel verbeterd. Tussen 2006 en 2012 nam de armoede af met 10 procentpunt. En in 2013 daalde de werkloosheid onder de beroepsbevolking van 12% tot 4,5%.
- Naar verwachting zal de snelle groei van het land weer afzwakken naarmate de opleveringsdatum van de lopende infrastructuurprojecten dichterbij komt.
